Burgemeester Eugen Maas kreeg te doen met Johannes Wardenier en werd meegezogen in het wereldnieuws van toen. De bemoeienis van het Kabinet met de Affaire Wardenier, deze brief heb ik opgespeurd uit het archief van de provincie Leeuwarden.Het blijkt maar eens dat het geen lokale affaire was destijds...

Burgemeester Eugen Maas

Komen we tot de andere hoofdrolspelers dan is Mr. E.N.W. Maas, burgemeester in Wolvega in 1934 zeker een hoofdrolspeler geweest in de zaak Wardenier.

Meester in de Rechten Eugen Maas was nog maar 6 maanden burgervader van Weststellingwerf toen de hele affaire rond Wardenier en zijn uitvinding landelijke aandacht kreeg.

Wolvega in oude tijden schrijft;Hij, Mr. Cornelis van Nijmegen Schonegevel, zou tot 1934 de gemeente besturen en werd toen opgevolgd door mr. Eugen Nicolaas Walle Maas.
Op 1 september 1941 werden de werkzaamheden van de gemeenteraad en de wethouders geschorst tijdens de Duitse bezetting.
Mr. Eugen Maas nam vanaf dat moment de besluiten, bijgestaan door een adviserende commissie'. Op 18 oktober 1944 duikt Maas onder op advies van het verzet. Hij is na de oorlog niet in zijn functie hersteld, maar kreeg eervol ontslag. De berichten zijn ook dat Mr. Eugen Maas prima met de Duitse bezetting heeft samen gewerkt en tussen 1940-1944 het alleenrecht had, omdat de gehele Gemeenteraad was uitgeschakeld. Hij regeerde op alleenrecht onder de Duitsers.

Een andere hoofdrolspeler was Willem Muurling, wethouder die al enige tijd verbonden was aan het gemeentebestuur, een trouwe christen met veel passie en ook toegankelijk was voor de gewone man. Hij was ook een technicus en opticien. Over hem is ook een Pagina besteedt.

Bekende Overijsenaars, een rubriek beschreven over Johannes Wardenier in 2011 laat de volgende beknopte versie zien;

" Na de lagere school gaat Johannes werken bij De Beuk in Tuk, een beschuitfabriek en bakkerij, eigendom van Roelof Wuite. Johannes heeft de taak de gebakken beschuiten in te pakken. Hij denkt dat hij een machine kan uitvinden, die dit werk kan overnemen. Roelof Wuite gelooft in zijn werknemer – waarvan gebleken is dat hij bijzonder handig is – en stelt de schuur achter zijn werkplaats beschikbaar, waar Johannes aan zijn uitvinding kan werken. Ook wordt hij vrijgesteld van werk in de bakkerij. Op achttienjarige leeftijd verlaat Johannes de bakkerij. De beschuit inpakmachine zou voor veel geld verkocht zijn aan de NV Leeuwarder Papierfabriek. Bij het bedrijf in Leeuwarden is dit altijd ontkend. Vier jaar lang werkt hij dan in de boerderij van zijn vader aan een uitvinding, waar in die tijd meer uitvinders naar op zoek zijn: de brandstofloze motor, een perpetuum mobile. Hij zal geen perpetuum mobile ontwerpen, maar wel een motor waarbij de ‘samengeperste lucht, die de gewenste kracht opleverde, niet ontvlood maar veel langer kon worden gebruikt en eerst na geruime tijd weer gehoefde te worden bijgevuld.’


In april 1934 had Wardenier al contact gezocht met wethouder Muurling om te proberen steun te krijgen om zijn motor in productie te brengen. Muurling zegde hem alle steun toe wanneer Wardenier zich zou verplichten een toekomstige fabriek in Wolvega te bouwen. Ook de burgemeester is eerst geestdriftig. Wel wil hij de motor graag eens zien. Muurling verzekert de burgemeester dat hij met eigen ogen de motor heeft zien werken."

Opmerkelijk! Burgemeester nadat hij op bezoek was in Zwolle, voor overleg, de 8ste november 1934, kwam hij met een verklaring dat "er een scherp onderzoek zou zijn geweest" en dat de conclusie was dat hij er niets meer van geloofde.... Wardenier werd gegijzeld en afgevoerd per escorte naar het "gekkenhuis" in Groningen. Daar wachtte Dr. Prof Scheer hem op met zijn team. De uitleg van Burgemeester Maas was dat dit voor de 'rust en welzijn' was van Wardenier....

Opmerkelijk dat een zoon van Willem Muurling in 1986(VPRO interview) de voormalige burgemeester Maas beschuldigde dat Maas de eerste NSB burgemeester was van Nederland. Het is wel duidelijk dat deze burgemeester inderdaad een NSB lid was maar nooit gestraft in de naoorlogse periode. Hij kreeg 'eervol' ontslag.

Opmerkelijk dat burgemeester Eugen Maas uitleg gaf op 08-11-1934 zodat de minister van binnenlandse zaken(en hoofd van de centrale inlichtingen dienst), maar ook de commissaris van de Koningin niet nog eens toelichting moesten geven. Opmerkelijk dat de NSB-burgemeester alleen maar eervol ontslag kreeg na 1945. Zouden ze een deal hebben gesloten met hem? Wist hij teveel? Zijn bestuurlijke kwaliteiten waren zeker hoog aangeslagen maar tegenspraak wilde hij niet graag horen en daardoor werd hij ook niet echt gewaardeerd door de bevolking. Een burgemeester die de baas wilde spelen...

Opmerkelijk feit is dat de kandidaat notaris Pol uit Steenwijk in opstand kwam tegen burgemeester Maas. Hij nam het op voor Wardenier en was ook zijn secretaris om alle brieven te beantwoorden. Deze Dhr. Pol gaf al 1.5 jaar aan dat Wardenier iets unieks maakte. Hij vond het ronduit belachelijk hoe Eugen Maas onze uitvinder monddood wilde maken nadat hij overleg had gehad met de 'hogere machten' in Zwolle.

 

Burgemeester Eugen Maas(rechts) van Weststellingwerf beëdigd in 1934.

Burgemeesters vrouw...mevrouw Maas in 1935 tijdens een opening van een muziek tent te Wolvega. Eugen Maas, de toenmalige burgemeester, was verantwoordelijk voor het debacle Wardenier nadat hij overleg had gehad in Zwolle over Johannes die op 08-11-1934 op bevel van Dhr Maas hem liet afvoeren naar een krankzinnigen afdeling van het ziekenhuis te Groningen......Mevrouw Maas liet zich graag als de 'first lady' zien binnen deze gemeente.